Jak nie marnować żywności?

jak nie marnować żywności

Jak nie marnować żywności?

Marnowanie żywności dotyczy każdego z nas i jest to problem obecny na całym świecie. Według Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa na świecie co roku marnuje się 1,3 miliarda ton żywności nadającej się do spożycia, a więc 1/3 żywności produkowanej na świecie (1). Według badań przeprowadzanych w ramach projektu PROM, w Polsce marnujemy 4,3 miliona ton żywności rocznie. Kto stanowi największy problem? My, konsumenci. Aż 60% wyrzucanej żywności pochodzi z gospodarstw domowych; 15,6% wyrzuca przetwórstwo, podobną ilość, bo 15,5% – produkcja rolnicza. Za 6,96% odpowiedzialny jest handel, za 1,17% gastronomia a 0,65% żywności marnuje się w transporcie (1).

Co najczęściej wyrzucamy i dlaczego?

Zatem największy wpływ na te zatrważające liczby mamy my. Tygodniowo każde polskie gospodarstwo wyrzuca średnio 3,9 kg żywności. Odpadki, które powstały podczas przygotowywania posiłków stanowią 35%; około 8% niejadalne resztki talerzowe. Z badania wynika, że za największe straty odpowiadają gospodarstwa domowe 1-2 osobowe, w tym osoby po 60 roku życia. Najczęściej wskazywanym powodem wyrzucania żywności było jej zepsucie (65,2%) , przeoczenie daty ważności (42%), przygotowanie zbyt dużej ilości jedzenia (26,5%), czy zbyt duże zakupy (22,2%). Najczęściej (w 70,3% przypadków) wyrzucamy gotowe, niespożyte posiłki, w 37,2% produkty spożywcze. Najczęściej wyrzucamy pieczywo (62,9%), świeże owoce (57,4%) i warzywa (56,5%), wędliny (51,6%) oraz napoje mleczne (47,3% ankietowanych) (2,3).

Najczęstsze zachowania sprzyjające marnowaniu żywności:

  • niesprawdzanie zawartości lodówki przed zakupami
  • nieprzygotowywanie listy niezbędnych produktów
  • nabywanie produktów, których wcześniej nie zamierzało się kupić
  • robienie zakupów „na zapas”
  • niekupowanie produktów pełnowartościowych, ale gorzej wyglądających (małe, niekształtne warzywa czy owoce, „samotne” banany) czy produktów w zdeformowanych opakowaniach (3)

Jak nie marnować żywności?

  • Po pierwsze: planowanie

Powyższe powody wyrzucania żywności w dużej mierze zależą od braku planowania: zarówno planowania zakupów jak i posiłków. Przed zakupami zawsze najpierw sprawdź, co masz w lodówce i domowej spiżarni i na tej podstawie sporządź listę potrzebnych zakupów. Dobrze jest w realistyczny sposób zaplanować, co chcielibyśmy ugotować w ciągu najbliższych dni i kupić dokładnie tyle produktów, ile potrzebujemy. Rozważ też, ile porcji potrzebujesz i ich wielkość – przygotowywanie zbyt dużej ilości jedzenia to częsty powód wyrzucania żywności. Trzymanie się listy zakupów zapobiega też kupowaniu nadprogramowego jedzenia, którego nie będziemy w stanie zjeść.

  • Po drugie: dobra organizacja

A konkretnie: organizacja lodówki i spiżarni. Układaj produkty w lodówce czy w szafce w takiej kolejności, w jakiej należy je najpierw zużyć, aby się nie zepsuły; szczególnie, jeżeli kupujesz kilka produktów tej samej kategorii, na przykład jogurtów. Świadomość tego, do kiedy jest ważny produkt pozwala tak zaplanować posiłki, żeby w pełni wykorzystać kupione produkty. Nazywamy to zasadą FIFO , czyli „first in, first out” – „pierwsze weszło, pierwsze wyszło” – produkt kupiony najwcześniej powinien być najwcześniej spożyty (3).

  • Po trzecie: edukacja

Niewielu Polaków wie, jaka jest różnica pomiędzy informacjami „najlepiej spożyć przed” a „należy spożyć do” – a to może pomóc w podejmowaniu decyzji o wyrzuceniu lub nie danego produktu. Więcej na ten temat, a także o tym, dlaczego nie należy „odkrawać” pleśni z jedzenia, napisałam w osobnym artykule:

Najlepiej spożyć przed a należy spożyć do – jaka jest różnica?

Nie zawsze przechowujemy też żywność we właściwy sposób – zwykle informacja o tym, jak przechowywać dany produkt widnieje na opakowaniu.

  • Po czwarte: kreatywność w kuchni i wykorzystywanie resztek

Przed każdymi zakupami warto zrobić „czyszczenie lodówki” – na bieżąco sprawdzaj swoje resztki – napoczęte warzywa, otwarte opakowania, puszki i tak dalej – i zastanów się, co możesz przygotować z tego, co zostało w lodówce. Często dania jednogarnkowe czy zupy to świetny pomysł na wykorzystanie resztek. Dobrym rozwiązaniem jest mrożenie – a świetnie do mrożenia nadają się produkty, które najczęściej wyrzucamy: pieczywo, większość warzyw i owoców. Suchy chleb? Zrób grzanki! Szukaj też inspiracji w internecie:

https://kimjestesmy.lidl.pl/zrownowazony-rozwoj/jak-nie-marnowac

  • Po piąte: świętuj z głową

Najwięcej żywności marnujemy w okolicach różnych świąt czy rodzinnych okazji. To szczególnie wtedy przygotowujemy nadmierne ilości potraw, których nie jesteśmy potem w stanie spożyć. Jednak nasze potrzeby i możliwości oraz czas przydatności do spożycia produktów i potraw się nie zmienia. W tym okresie powinniśmy z jeszcze większą uwagą dokonywać wyborów podczas zakupów i planowania świątecznego menu.

Najważniejsza zasada niemarnowania żywności, a więc planowanie to też świetny sposób na zdrowy, racjonalny sposób odżywiania się. Kupowanie tylko takich produktów, jakie rzeczywiście potrzebujemy w odpowiednich ilościach i wcześniejsze planowanie posiłków pomaga w nieprzejadaniu się i kontrolowaniu codziennej diety.

Jak nie marnować żywności w sklepach i restauracjach?

Aplikacja Too Good To Go

To tylko jeden ze sposobów, by wspomóc zapobieganie marnowania się żywności w sklepach i gastronomii. Za pomocą tej aplikacji znajdziesz miejsca w Twoim pobliżu (restauracje, sklepy), które pod koniec dnia przygotowują paczki-niespodzianki skomponowane z produktów i posiłków, które są w pełni wartościowe, ale mogłyby się zmarnować, więc są sprzedawane po niższej cenie. To świetny sposób na uratowanie jedzenia – i zaoszczędzenie gotówki.

Samotne banany (i nie tylko)

Informację o samotnych bananach zobaczyłam w Kauflandzie. Mówiła o tym, że bardzo dużo bananów marnuje się w sklepach tylko dlatego, że nikt nie chce kupować tych samotnych – zawsze kupujemy te w kiściach. Dlatego warto „ratować” banany i wybierać te pojedyncze. Tyczy się to nie tylko bananów; wiele produktów w sklepach nie sprzedaje się tylko dlatego, ze wizualnie nie są idealne – mimo, że są pełnowartościowe.

„Kupuję, nie marnuję”

To akurat hasło Lidla, ale jest wiele sklepów i supermarketów, które właśnie w celu ratowania żywności na specjalnych półkach wystawiają przecenione produkty, którym zbliża się data przydatności do spożycia. Warto tam zerknąć, może akurat znajdziemy produkty, których zakup i tak mieliśmy w planach.

  1. https://projektprom.pl/index.php/aktualnosci/67-jaka-jest-skala-marnotrawstwa-zywnosci-w-polsce-gdzie-sa-najwieksze-straty-2
  2. https://projektprom.pl/index.php/aktualnosci/68-marnowanie-zywnosci-kazda-oszczednosc-ma-znaczenie
  3. Nie marnuj jedzenia 2020 – raport Federacji Polskich Banków Żywności

Udostępnij!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Powiązane wpisy

fit gofry owsiane

Fit gofry owsiane

Fit gofry owsiane – przepis Gofry na mące owsianej (lub zmielonych/zblendowanych płatkach owsianych) to świetna alternatywa dla klasycznych gofrów –

Czytaj dalej